Verlichten netcongestie op Kennispark met opslaan en delen energie

Het primaire doel is bestaande en nieuwe bedrijven perspectief te geven op voldoende transportruimte op het bestaande lokale energienetwerk. Onder de werktitel “Slim Energiesysteem kennispark” wordt op het lokale stroomnetwerk geïnvesteerd in een collectief energie managementsysteem, in combinatie met batterij opslag en duurzame energie-opwek. Dit alles vanuit het perspectief “wat kan wel”. De subsidies vanuit de Rabobank, Regio Deal 2 en EFRO, dragen er aan bij dat de Coöperatie Duurzaamheid Kennispark hiermee belangrijke stappen kan en gaat zetten naar een Duurzame Lokale Energie Economie.

RaboFonds

In 2025 is nieuw leven geblazen in de Coöperatie Duurzaamheid Kennispark. Onder het eerste bestuur van de coöperatie is onder andere een “Zon op Dak” project en het project Zonneboom gerealiseerd. Gezien de geringe activiteiten in 2024 was het idee om de coöperatie op te heffen, maar de vraagstukken rondom netcongestie die juist nu spelen, hebben ertoe geleid dat de coöperatie, met een nieuw bestuur, bestaande uit Geert Wubben, Jeroen Zandstra en Gerrit Wemekamp, verder is gegaan.

De ondersteuning van de Rabobank met €5.000,- was een welkome bijdrage.

Regio Deal 2: toekenning containerbatterij en solar parking

De gemeente Enschede, de commissie Duurzaamheid van Kennispark Ondernemers en de gebiedsorganisatie Kennispark, hebben een aantal jaren geleden een Regio Deal-aanvraag ingediend, bestaande uit onderzoek naar mogelijkheden voor het tegengaan van netcongestie en het subsidiëren van investeren in opwek en opslag op kennispark.

Netcongestie vraagt om samenwerking; onderling en met de directe omgeving. De aanvraag betrof onder andere de financiering voor batterijopslag en solarparking. Het lokaal produceren en gebruiken van energie, draagt bij aan een duurzaam en toekomstbestendig energiesysteem. Door de inzet van een batterij kan meer opgewerkte zonnestroom lokaal worden gebruikt, waardoor het niet hoeft te worden teruggeleverd aan het hoofdnet. Lokaal op grote schaal duurzame elektriciteit opwekken, wordt gerealiseerd door boven de parkeerplaatsen in de directe omgeving van de Grolsch Veste en de IJsbaan – die onderdeel zijn van Kennispark – zonnepanelen te plaatsen. Ondersteund door de Twente Board, is vanuit de Regio Deal voor de realisatie van dit project, 1,3 miljoen euro toegekend.

EFRO-aanvraag ‘Opslag en delen energie’

In 2025 is in het kader van de ontwikkeling en realisatie van een slim energiesysteem op Kennispark op initiatief van de Gebiedsorganisatie, een EFRO-aanvraag ingediend voor het investeren in collectieve opslag en delen van energie.  In de eerste ronde van de indiening op deze subsidie scoorde het plan onvoldoende om met een positieve waardering langs de selectiecommissie te komen. Jan Albert: “Dit was voor ons geen echte verrassing, omdat we in een zeer korte tijd alles moesten organiseren om een robuust en financieel goed onderbouwde aanvraag in te dienen”. In de tweede ronde is op de basis van de eerste aanvraag alsnog een robuust projectplan gerealiseerd. Het op Kennispark gevestigde Leap is ingeschakeld om te ondersteunen bij zowel de eerste als de tweede aanvraag. Het projectplan omvat de ontwikkeling en realisatie van een slim energiesysteem met opslag, opwek en sturing op gebruik van stroom en behelst een investering van 3,5 miljoen. Vanuit de EFRO-subsidie is hiervoor 2 miljoen aan subsidie toegekend.

Jan Albert: “Vanuit mijn opdracht bij de gemeente waren we al gestart met het verzamelen van de data van het energiegebruik, zodat we op basis van die data energieprofielen op konden stellen. De EFRO-subsidie sluit hier naadloos op aan, waardoor we samen met de coöperatie en op basis van de energieprofielen een consortium van bedrijven samen konden stellen. Het consortium bestaat uit Eurofins MASER, Pontus, Pure Stenen, Demcon, Pazo Vastgoed, New Origin en de coöperatie Duurzaamheid Kennispark. Dit consortium is de eerste groep waarmee we onderzoeken hoe we de beschikbare ruimte op het net zo effectief mogelijk kunnen verdelen, op het moment dat een bedrijf de ruimte ook echt nodig heeft. Door dit goed in kaart te brengen en de energietoelevering hierop aan te passen, is het mogelijk een enorme efficiëntieslag te maken en krijgen de bedrijven en vastgoedeigenaren uiteindelijk meer energieruimte voor minder geld.”

Meer over hoe we op Kennispark de pieken en dalen beter willen benutten: Tubantia.nl.

Data essentieel

Het verzamelen van data is hierbij een essentieel onderdeel. Jan Albert: “Alleen door heel veel data te verzamelen over het energiegebruik van de bedrijven, kun je de beschikbare stroom op de juiste en meest efficiënte manier verdelen. Hierbij kijken we niet alleen naar de huidige situatie, maar rekenen we ook door wat elk bedrijf in de toekomst aan stroom nodig heeft. Dat begint achter de meter. Uit data kan snel een inzicht gegeven worden in waar iets te winnen is.”

In samenwerking met Jan Albert en een expert op het gebied van energiesystemen, geeft de coöperatie advies over hoe het energieverbruik naar beneden gebracht kan worden, hoe je zelf meer op kunt wekken en of de pieken naar een ander moment te verplaatsen zijn.

Jan Albert: “Er is nog budget over vanuit de Regio Deal gelden om bedrijven te helpen met het realiseren van een individuele zonnecarport boven parkeerplaatsen op het eigen terrein. We kunnen hierin adviseren en voor een deel van de realisatie van solar parking op eigen terrein kan een subsidie aangevraagd worden. Dit is een mooi voorbeeld van hoe de twee toegekende subsidies elkaar versterken. Met deze vorm van solar parking kunnen we de lokale energieopwekking vergroten en dat is ook een onderdeel van de EFRO-subsidie.”

Ambitie

Jan Albert: “Onze ambitie is tweeledig: investeren in oplossingen voor zowel voor als achter de meter. Achter de meter hebben de bedrijven en pandeigenaren zelf heel veel invloed en kunnen ze dus ook zelf, al dan niet met subsidies, veel winst behalen in de energiebesparing. Voor de meter starten we, dankzij het pilotproject, met de bedrijven uit het consortium om kansen en knelpunten in kaart te brengen en daar gericht op te investeren. Met die kennis gaan we dit gefaseerd toepassen op heel Kennispark. Naast de techniek is de onderlinge relatie tussen deelnemende bedrijven een belangrijk aandachtspunt. Naast fysieke buren kennen we op Kennispark ook zogenaamde netwerkburen. Dit zijn bedrijven die op eenzelfde stukje van het energienetwerk zijn aangesloten. Dit wordt bepaald door de bestaande netwerkstructuur van Enexis. We zijn met Enexis in gesprek om te kijken hoe we het voor elkaar gaan krijgen dat energie en transportvermogen zo efficiënt mogelijk wordt gebruikt. Ook hierbij is data cruciaal, dus we blijven ons inzetten om zoveel mogelijk informatie te verzamelen.”

Gebiedsorganisatie

Jan Albert: “Mede dankzij de inzet van de gebiedsorganisatie, met name in de eerste fase, is het gelukt om deze drie subsidies toegekend te krijgen. Daarnaast zijn de kennis over de bedrijven en de contacten met de bedrijven en de vastgoedeigenaren belangrijk geweest bij de oprichting van het consortium en straks bij het samenbrengen van de nieuwe clusters.”